Fot. Galeco

System rynnowy odpowiada za bezpieczne zebranie wody z połaci dachowej i odprowadzenie jej poza obręb budynku. Choć z zewnątrz widoczne są przede wszystkim rynny i rury spustowe, kompletne orynnowanie tworzy znacznie więcej elementów. Każdy z nich ma określone zadanie i wpływa na szczelność, trwałość oraz wydajność całej instalacji.

Dlatego przy wyborze orynnowania warto patrzeć na system jako na całość, a nie na zbiór pojedynczych części. Znaczenie mają nie tylko materiał i kolor rynien, ale również sposób ich łączenia, mocowania, przejścia do pionu spustowego oraz dalsze zagospodarowanie deszczówki.

Jak działa system odprowadzania wody z dachu?

Woda spływająca po połaci trafia najpierw do rynien zamontowanych wzdłuż krawędzi dachu. Następnie jest kierowana do odpływów, a stamtąd do pionowych rur spustowych.

Na końcu instalacji deszczówka może zostać:

• odprowadzona do kanalizacji deszczowej,
• skierowana do studni chłonnej,
• rozsączona na działce,
• zgromadzona w zbiorniku,
• wykorzystana do podlewania ogrodu.

Aby cały proces przebiegał sprawnie, wszystkie części powinny być do siebie dopasowane pod względem wymiarów, przekroju i wydajności.

Najważniejsze elementy systemu rynnowego

Fot. Galeco

Kompletne orynnowanie składa się z elementów odpowiedzialnych za zbieranie, transportowanie i bezpieczne odprowadzanie wody.

Rynny dachowe

Rynny montuje się wzdłuż krawędzi połaci. Ich zadaniem jest przejęcie wody spływającej z dachu i skierowanie jej w stronę odpływów.

Mogą mieć różne kształty, między innymi:

• półokrągły,
• kwadratowy,
• prostokątny,
• eliptyczny.

Forma rynny wpływa nie tylko na wygląd budynku, ale również na jej pojemność i sposób montażu. Rynny powinny być ułożone z odpowiednim spadkiem w kierunku odpływu, aby woda nie zalegała w instalacji.

Na rynku dostępne są systemy wykonane ze stali powlekanej, blachy tytan-cynk oraz PVC. Każdy materiał ma inne właściwości, dlatego wybór powinien uwzględniać warunki atmosferyczne, architekturę domu i oczekiwaną trwałość.

Narożniki i łączniki rynnowe

Narożniki umożliwiają poprowadzenie rynien wokół bryły budynku. Stosuje się je w narożach zewnętrznych i wewnętrznych, a w bardziej niestandardowych projektach również przy kątach innych niż 90 stopni.

Łączniki służą natomiast do szczelnego zespolenia odcinków rynien. Ich konstrukcja powinna uwzględniać rozszerzalność termiczną materiału i zabezpieczać połączenie przed przeciekaniem.

W systemach przeznaczonych do dachów o nietypowej geometrii można spotkać również rynny łukowe i elementy regulowane.

Odpływy rynnowe

Odpływ łączy poziomą część systemu z rurą spustową. To przez niego woda opuszcza rynnę i trafia do pionu.

Najczęściej stosuje się odpływy przelotowe, nazywane również sztucerami. Montuje się je w wybranym miejscu rynny, zgodnie z obliczoną wydajnością systemu.

W niektórych rozwiązaniach używa się odpływów końcowych, umieszczanych przy zakończeniu orynnowania lub w narożniku budynku.

Liczba odpływów powinna być dopasowana do powierzchni i kształtu dachu. Zbyt mała liczba pionów może prowadzić do przelewania się wody podczas intensywnych opadów.

Rury spustowe

Rury spustowe transportują wodę z poziomu dachu w stronę gruntu. Montuje się je pionowo przy elewacji za pomocą systemowych obejm.

Ich przekrój musi odpowiadać wydajności rynien i odpływów. Zastosowanie zbyt wąskiej rury może ograniczyć przepływ i powodować gromadzenie się wody w górnej części instalacji.

Rury spustowe mogą mieć przekrój okrągły, kwadratowy lub prostokątny. Najlepiej, gdy ich forma i kolor są spójne z rynnami oraz charakterem elewacji.

Kolana i odsadzenia

Kolana pozwalają zmienić kierunek prowadzenia rury spustowej. Są potrzebne między innymi wtedy, gdy pion musi ominąć gzyms, okap lub inny element elewacji.

Z dwóch kolan i krótkiego odcinka rury można wykonać odsadzkę, która umożliwia przesunięcie pionu bliżej ściany.

Kolano może być także zamontowane na dole instalacji, aby skierować wodę dalej od fundamentów. Coraz częściej zamiast swobodnego wylotu stosuje się jednak podłączenie do kanalizacji deszczowej lub zbiornika retencyjnego.

Kosze zlewowe

Kosze zlewowe wykorzystuje się tam, gdzie do jednego pionu trafia woda z kilku odcinków rynien albo z różnych fragmentów dachu.

Pełnią funkcję pośredniego zbiornika, który przejmuje większy strumień wody i kieruje go do rury spustowej. Mogą być również elementem dekoracyjnym, szczególnie w budynkach stylizowanych lub zabytkowych.

Ich dobór zależy od konstrukcji dachu, liczby doprowadzeń i wymaganej wydajności.

Haki rynnowe

Haki utrzymują rynnę w odpowiednim położeniu. Mogą być mocowane do deski czołowej, krokwi, łat lub innych elementów konstrukcji dachu.

Ich rozmieszczenie ma duże znaczenie dla stabilności całego systemu. Zbyt duży rozstaw może prowadzić do odkształcania rynny, szczególnie pod obciążeniem śniegu, lodu lubintensywnie spływającej wody.

Haki powinny być odpowiednio zabezpieczone przed korozją i dopasowane do konkretnego profilu rynny.

Obejmy do rur spustowych

Obejmy mocują rury spustowe do ściany i utrzymują je w pionie. Powinny zapewniać stabilność, a jednocześnie umożliwiać naturalną pracę materiału pod wpływem zmian temperatury.

Dobór rodzaju mocowania zależy od podłoża, grubości ocieplenia i odległości rury od elewacji.

Denka rynnowe

Denka, nazywane także zaślepkami, zamykają końce rynien. Muszą być szczelnie zamocowane, ponieważ w tych miejscach gromadzi się woda kierowana w stronę odpływu.

W zależności od systemu mogą występować wersje prawe, lewe lub uniwersalne.

Elementy uzupełniające, które poprawiają działanie instalacji

Podstawowy zestaw można rozbudować o akcesoria ułatwiające eksploatację i chroniące system przed zanieczyszczeniami lub zamarzaniem.

Sitka i koszyczki

Montuje się je przy odpływie, aby zatrzymywały liście, gałęzie i większe zabrudzenia. Ograniczają ryzyko zatkania rury spustowej, ale wymagają regularnego czyszczenia.

Rewizje

Rewizja to element umożliwiający dostęp do wnętrza rury spustowej. Ułatwia usuwanie zanieczyszczeń i kontrolowanie drożności instalacji.

Może być połączona z sitkiem lub koszykiem zatrzymującym liście.

Czyszczaki

Czyszczaki stosuje się zwykle w dolnej części pionu. Pozwalają zebrać zanieczyszczenia przed podłączeniem rury do kanalizacji deszczowej lub systemu podziemnego.

Przewody grzejne

Instalacja przeciwoblodzeniowa ogranicza ryzyko zamarzania wody w rynnach i rurach spustowych. Może być szczególnie przydatna na dachach o skomplikowanej geometrii, w miejscach zacienionych oraz w regionach, w których długo zalega śnieg.

Łapacze deszczówki

Łapacz montowany na rurze spustowej umożliwia skierowanie części wody do naziemnego zbiornika. To proste rozwiązanie pozwalające wykorzystywać deszczówkę w ogrodzie.

Jak dobrać materiał systemu rynnowego?

Fot. Galeco

Najczęściej wybór dotyczy orynnowania stalowego lub PVC.

Systemy stalowe

Rynny stalowe wyróżniają się dużą sztywnością i odpornością mechaniczną. Dobrze sprawdzają się na większych dachach oraz w miejscach narażonych na obciążenia śniegiem.

Nowoczesne powłoki zabezpieczają stal przed korozją i pozwalają dopasować kolor orynnowania do pokrycia dachowego oraz elewacji.

Systemy PVC

Orynnowanie z PVC jest lekkie, odporne na korozję i stosunkowo łatwe w montażu. Nie wymaga dodatkowego zabezpieczania powierzchni, a szeroka gama kolorów pozwala dobrać je do różnych budynków.

Przy montażu trzeba jednak uwzględnić rozszerzalność termiczną tworzywa i zachować odstępy określone przez producenta.

Dlaczego warto wybierać kompletny system jednego producenta?

Fot.Galeco

Łączenie przypadkowych elementów różnych marek może powodować problemy z dopasowaniem średnic, kształtów, uszczelek i mocowań.

Kompletny system zapewnia:

• zgodność wszystkich elementów,
• spójną kolorystykę,
• prostszy montaż,
• dostęp do odpowiednich części zamiennych,
• jedną dokumentację techniczną,
• łatwiejsze dochodzenie roszczeń gwarancyjnych.

Ważna jest również dostępność produktów po latach. W przypadku uszkodzenia pojedynczego elementu możliwość dokupienia kompatybilnej części jest znacznie wygodniejsza niż wymiana większego fragmentu instalacji.

Gdzie odprowadzać wodę z rynien?

Nie należy pozostawiać wylotu rury spustowej bezpośrednio przy fundamentach. Gromadząca się w tym miejscu woda może zawilgacać grunt, ściany piwnic i strefę cokołową.

Deszczówkę można skierować:

• do kanalizacji deszczowej,
• do studni chłonnej,
• do skrzynek rozsączających,
• do zbiornika podziemnego,
• do zbiornika naziemnego,
• do odpowiednio ukształtowanej części ogrodu.

Coraz popularniejsze jest magazynowanie wody i ponowne wykorzystywanie jej do podlewania roślin, mycia nawierzchni lub innych prac gospodarczych.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie orynnowania?

Przed wyborem systemu warto sprawdzić:

• materiał i jakość zabezpieczenia powierzchni,
• przepustowość rynien i rur spustowych,
• dostępne przekroje oraz rozmiary,
• sposób łączenia elementów,
• kompletność oferty akcesoriów,
• długość i warunki gwarancji,
• dostępność części zamiennych,
• jakość wsparcia technicznego,
• doświadczenie producenta.

Wydajność systemu powinna zostać dobrana do powierzchni efektywnej dachu, jego kąta nachylenia, liczby połaci oraz lokalizacji odpływów. Sam wygląd rynny nie powinien decydować o zakupie.

Jakie systemy warto rozważyć?

Fot. Galeco

Na rynku dostępne są rozwiązania przeznaczone zarówno do tradycyjnych domów, jak i nowoczesnych budynków o minimalistycznej architekturze. Wśród producentów oferujących kompletne systemy rynnowe warto zwrócić uwagę na Galeco.

Oferta marki obejmuje między innymi systemy stalowe i PVC, orynnowanie o przekroju półokrągłym oraz kwadratowym, a także rozwiązania przeznaczone do ukrycia rynien i rur spustowych w bryle budynku.

Zaletą systemów Galeco jest szeroki wybór kompatybilnych elementów, akcesoriów i wariantów dopasowanych do różnych typów dachów. Pozwala to dobrać rozwiązanie zarówno do klasycznej architektury, jak i do nowoczesnych domów, w których orynnowanie ma być możliwie dyskretne.

Podsumowanie

Sprawny system rynnowy to nie tylko rynna i rura spustowa. Tworzą go również odpływy, narożniki, łączniki, haki, obejmy, kolana, denka oraz elementy odpowiedzialne za czyszczenie i dalsze zagospodarowanie wody.

Najlepsze efekty daje wybór kompletnego rozwiązania, którego wszystkie części zostały zaprojektowane do wspólnej pracy. Prawidłowo dobrane i zamontowane orynnowanie skutecznie chroni elewację, fundamenty i otoczenie domu przed nadmiarem wody, a jednocześnie może stanowić spójny element architektury budynku.